Ik ben geen dokter, mijn opleiding en ervaring liggen op een
geheel ander terrein. Maar ik heb mijzelf wel enigszins ingelezen in wat eczeem
nu is en wat er gebeurd in mijn lichaam. Als leek ga ik proberen dat onder
woorden te brengen.
Eczeem is een verzamelnaam voor een grote verscheidenheid
van huidaandoeningen. Naast een genetische aanleg spelen allergenen een
belangrijke rol. Constitutioneel of atopisch eczeem is een vorm van eczeem waar
de wetenschap geen directe oorzaak voor kan vinden. Atopie is afgeleid van een
Grieks woord (ατοπία) en betekent
“op de verkeerde plaats”. Hiermee wordt bedoeld dat het uiterlijke verschijnsel
van atopisch eczeem zich niet per definitie voor doet op de plek waar bijvoorbeeld
een allergeen de huid binnen komt.
Het immuunsysteem
van mensen met een atopie maakt antistoffen aan die specifiek gericht zijn
tegen (relatief) onschuldige omgevingsstoffen, zoals bijvoorbeeld huisstofmijt
of pollen. Het gevolg kan zijn astmatische klachten, hooikoorts of eczeem.
De antistof die het
lichaam aanmaakt is IgE, ofwel immunoglobuline van het type E. Immunoglobulinen
zijn eiwitten die het lichaam aanmaakt als reactie op antigenen, zoals
bacteriën en virussen. Door dat deze antistoffen zich binden aan de
lichaamsvreemde stoffen die een bedreiging vormen, kunnen deze onschadelijk
worden gemaakt. Zoals de naam al aanduidt, maken immunoglobulinen een
belangrijk onderdeel uit van ons immuunsysteem en dat laatste is heel belangrijk
om ons te beschermen tegen kwade invloeden van buiten af.
Bij mensen met
atopische aandoeningen, waaronder dus atopisch eczeem, wordt in het bloed een
sterk verhoogd niveau IgE aangetroffen, net als voor eosinofiele granulocyten.
Een eosinofiele granulocyt is een type witte bloedcel, die ook als taak heeft
om parasieten en antigenen op te ruimen. De verhoogde waarden voor IgE en
eosinofiele granulocyten duidt bij mensen met atopische aandoeningen op een
overtrokken reactie van het immuunsysteem, met alle onplezierige gevolgen van
dien.
Dan heb je ook nog
histamine. Histamine komt voor in bepaalde eiwitrijke en dierlijke
voedingsmiddelen. Daarnaast komt histamine ook voor in het lichaam en dan
vooral in zogenaamde mestcellen. Die mestcellen bevinden zich in weefsel dat in
contact staat met de buitenwereld, zoals de huid, longen en darmen. In
het lichaam komt histamine vrij uit de mestcellen als gevolg van door IgE
veroorzaakte allergische reacties.
Dan is er nog een
vorm van witte bloedcellen die T-helpercellen worden genoemd. Ook deze
T-helpercellen hebben een belangrijke rol in het immuunsysteem. De
T-helpercellen scheiden cytokinen af, die verschillende processen in ons
lichaam reguleren. Er zin 2 soorten T-helpercellen, Th-1 en Th-2. Beiden scheiden
immunomodulatoren uit, waaronder interleukines en interferonen. Deze stofjes
reguleren onder meer de immuunprocessen in het lichaam door stimulatie of juist
afremming van bepaalde stoffen.
 |
| acute en chronische fase bij atopisch eczeem |
Wat uit het voorgaande
blijkt is dat het immuunsysteem een ongelofelijk complex en maar ook prachtig
systeem is dat ons beschermt tegen enge ziektes en ongewenste invloeden van
buiten af. Maar door dat dit systeem zo ongelofelijk complex is, kan er toch
wel eens iets fout gaan en krijgt een griepinfectie bijvoorbeeld wel vat op
ons. De laatste eeuw zijn er veel medicijnen uitgevonden en ontwikkeld die het
immuunsysteem kunnen helpen daar waar deze faalt. Denk maar aan antibiotica
waarmee vele levens gered zijn.
Maar terugkomend op eczeem:
hier lijkt het immuunsysteem te goed te werken, of beter gezegd overtrokken te
reageren. De exacte oorzaak daar van heeft de wetenschap nog niet achterhaald.
Zoals gezegd kunnen erfelijke factoren een rol spelen, maar ook
omgevingsfactoren die als trigger werken. Denk aan huisstofmijt of
contactallergenen. Maar waar door ontstaat die disbalans nu?
